ประมง
หอยขมยักษ์รัตนะ กำลังเป็นที่สนใจในวงการเกษตรและผู้ที่สนใจเลี้ยงสัตว์น้ำเศรษฐกิจมากขึ้นเนื่องจากหอยชนิดนี้มีขนาดตัวที่ใหญ่กว่าหอยขมทั่วไปมาก และมีการเจริญเติบโตที่รวดเร็ว ทำให้หลายๆ คนที่ต้องการสร้างรายได้เลี้ยงเป็นอาชีพทำเงิน คุณเบียร์-พรพิรุณ วงษ์ละคร ได้เล็งเห็นช่องทางการสร้างรายได้จากการเลี้ยงหอยขมยักษ์รัตนะ จึงได้นำมาทดลองเลี้ยงจนประสบผลสำเร็จ พร้อมทั้งเพาะพันธุ์พ่อแม่พันธุ์ออกสู่ตลาดอย่างต่อเนื่อง พร้อมทั้งทำตลาดทางช่องทางออนไลน์ จนลูกค้าให้ความสนใจและสั่งซื้ออย่างต่อเนื่อง จนเวลานี้เรียกได้ว่าหอยขมยักษ์รัตนะที่ฟาร์มของคุณเบียร์ผลิตไม่ทันจำหน่ายกันเลยทีเดียว จากสาวพนักงานประจำ ผู้ชื่นชอบการทำเกษตร คุณเบียร์ เล่าว่า เริ่มแรกเดิมทีทำงานประจำอยู่ในเมืองใหญ่ ต่อมาได้ตัดสินใจย้ายกลับมาอยู่บ้านเกิด และทดลองทำอาชีพหลากหลาย อย่างเช่นรับงานฟรีแลนซ์ทั่วไปในช่วงระยะหนึ่ง พร้อมกับทดลองปลูกต้นไม้จำหน่ายทางออนไลน์เล็กๆ น้อยๆ และเมื่อได้มามาทดลองทำงานทางเกษตรเรื่อยๆ และอยากมีรายได้เสริม จากหลายๆ ช่องทาง ทำให้ได้มาศึกษาในเรื่องการเลี้ยงหอยขมยักษ์รัตนะ จนสามารถขยายพันธุ์ได้เร็วจนมองน่าจะสร้า
“ปลากระบอกดำ” สัตว์น้ำเศรษฐกิจ ทางเลือกใหม่ ราคาดี คืนทุนเร็ว ตอบโจทย์นโยบาย รัฐมนตรีเกษตรฯ “การผลักดันสินค้าเกษตรมูลค่าสูง” นายบัญชา สุขแก้ว อธิบดีกรมประมง เปิดเผยว่า “การผลักดันสินค้าเกษตรมูลค่าสูง” ที่มุ่งเน้นให้มีการส่งเสริมและพัฒนาสินค้าเกษตรอัตลักษณ์พื้นถิ่น เพื่อเพิ่มมูลค่าและพัฒนาผลผลิตหรือสินค้าประมงที่มีมูลค่าสูง เป็นนโยบายหลักของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มีเป้าหมายให้การเกษตรไทยมีรายได้เพิ่มขึ้น 3 เท่า ภายใน 4 ปี และประเทศไทยพัฒนาสู่ศูนย์กลางการเกษตรและอาหารของโลก “ปลากระบอกดำ” เป็นปลาทะเลที่มีศักยภาพในการพัฒนาไปสู่สัตว์น้ำเศรษฐกิจมูลค่าสูง เนื่องจากเป็นปลาเนื้อขาวที่มีรสชาติดีและนิยมนำมาบริโภคในหลากหลายเมนู ใช้เวลาการเลี้ยงไม่นานก็ได้ขนาดที่ตลาดต้องการและขายได้ราคาดี กรมประมง ประสบความสำเร็จในการเพาะพันธุ์ครั้งแรกในปี 2536 (โดยนายนิเวศน์ เรืองพานิช อดีตผู้เชี่ยวชาญกรมประมง) ซึ่งในช่วงเวลาดังกล่าวยังไม่สามารถเพาะพันธุ์ได้ในปริมาณมาก จนกระทั่งเมื่อปี 2561 ศูนย์วิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมสัตว์น้ำชายฝั่ง จังหวัดสงขลา ได้เริ่มดำเนินการศึกษาพัฒนาเทคนิคการเพาะพันธุ์ปลากระบอกดำคว
ถ้าตั้งใจ ตั้งมั่น มีเป้าหมายในการดำรงชีพที่แน่นอน ไม่ว่าจะประสบกับปัญหาใด ก็ย่อมทลายกำแพงไปสู่เป้าหมายนั้นได้ เช่น คุณสุวัฒน์ แข็งแรง ชาวบ้านหมู่ที่ 1 ตำบลตุยง อำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานี หนุ่มใหญ่ที่มีใจรักการประมงมาตั้งแต่เล็ก อาจเพราะชีวิตผูกพันอยู่กับคลองใกล้บ้าน เห็นการเปลี่ยนแปลงของน้ำขึ้นและลงตามเวลา รู้ถึงช่วงเวลาของน้ำจืด น้ำเค็ม เพราะเป็นคลองที่เชื่อมต่อเส้นทางไปสู่ทะเล ความผูกพันเช่นนี้ ทำให้เขารักการทำประมง และยึดอาชีพประมงมาโดยตลอด ก่อนหน้านี้ ชาวบ้านหลายคนรู้จักคุณสุวัฒน์ ในแบบของชาวประมงที่เลี้ยงปลากะพง สร้างรายได้และทำกำไรดี เป็นตัวอย่างหนึ่งของอำเภอ เป็นที่ยอมรับมานานกว่า 10 ปี แต่เพราะสภาพแวดล้อมเปลี่ยนแปลงไป ทำให้คุณสุวัฒน์ จำเป็นต้องปรับตามเพื่อความอยู่รอด คุณสุวัฒน์ มีอาชีพหลักที่ทำควบคู่ไปกับการทำประมงคือ การเปิดอู่รับซ่อมรถ ซึ่งการทำประมงของสุวัฒน์ คือการเลี้ยงปลากะพงในบ่อ คุณสุวัฒน์ เล่าให้ฟังว่า ก่อนหน้าเลี้ยงปลากะพง เขาเคยเลี้ยงปลาดุกในบ่อซีเมนต์มาก่อน ได้ผลดี แต่เปลืองต้นทุนในเรื่องของอาหาร ประกอบกับมีที่ให้เช่าเป็นพื้นที่ทำบ่อเลี้ยงกุ้งเก่า จึงขอเช่าเพื่อเล
ปลาช่อน เป็นปลาที่อาศัยแพร่กระจายทั่วไปตามแหล่งน้ำทั่วทุกภาคของไทย ซึ่งอาศัยอยู่ในแม่น้ำ ลำคลอง ทะเลสาบ อ่างเก็บน้ำ เป็นปลาที่มีเกล็ดลักษณะลำตัวกลม และเรียวยาวประมาณ 30-40 เซนติเมตร หางมีลักษณะแบนข้าง ปากกว้างซึ่งภายในปากมีฟันเขี้ยวบนเพดาน ลำตัวมีสีคล้ำอมน้ำตาลอ่อน ปลาช่อนเป็นปลาที่มีความพิเศษคือ สามารถแถกไถตัวคืบคลานไปบนบกเพื่อหาที่อยู่ใหม่ได้ รวมทั้งหลบอยู่ใต้ดินในฤดูฝนแล้งเพื่อรอฝนได้เป็นแรมเดือน โดยการสะสมพลังงานไว้หรือที่เรียกว่า ปลาช่อนจำศีล เนื้อปลาช่อนสามารถนำมาปรุงอาหารได้หลากหลายเมนู หรือทำเป็นปลาเค็มใส่เกลือก็อร่อยไม่แพ้กัน จึงนับว่าเป็นปลาน้ำจืดเศรษฐกิจอีกชนิดหนึ่ง ที่สามารถเลี้ยงได้ทั้งในบ่อดินและในกระชัง คุณกังวาล ชูแก้ว อยู่บ้านเลขที่ 200 หมู่ที่ 1 ตำบลสระพังลาน อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี ได้ลองเลี้ยงปลาช่อนจนประสบผลสำเร็จ จึงยึดเป็นอาชีพสร้างงานสร้างเงินได้แบบสบายๆ ในเวลานี้ คุณกังวาล เล่าให้ฟังว่า เริ่มแรกเดิมทีตนเองมีอาชีพค้าขายของชำทั่วไปกับภรรยา ต่อมาได้เห็นพี่ชายของภรรยาเลี้ยงปลาช่อน จึงเกิดความสนใจที่อยากจะทดลองเลี้ยงบ้าง เพราะสมัยก่อนนั้นต้นทุนเรื่องอาหารยังไม
กุ้งแคระเชอรี่ตัวเล็กน่ารัก สีสันสวยงาม ทั้งสายพันธุ์ไฟร์เรด, เหลืองหลังทอง, ซูชิแดง, ซูชิดำ, ส้มซากุระ และดรีมบลู เป็นฝีมือการเพาะขยายพันธุ์ของ นางวิภาวี ศรีโพธิ์ เกษตรกรผู้เพาะเลี้ยงกุ้งแคระ “ฉกาจฟาร์ม” ต.ปากแรต อ.บ้านโป่ง จ.ราชบุรี โดยทั้งหมดจำหน่ายส่งออกต่างประเทศไปทั่วโลก สร้างเม็ดเงินเลี้ยงครอบครัวได้เป็นอย่างดี วิภาวีเล่าให้ฟังว่า ย้อนกลับไปเมื่อประมาณ 30 ปีก่อน ตนได้ตัดสินใจลาออกจากงานทิ้งเงินเดือนหลักหมื่น ติดตามสามีกลับมาตั้งหลักปักฐานเป็นนายของตัวเองที่บ้านเกิดใน อ.บ้านโป่ง โดยยึดอาชีพเพาะพันธุ์ปลาสวยงามเลี้ยงดูครอบครัว ซึ่งก็เป็นที่รู้จักและได้ผลตอบรับเป็นอย่างดีจากลูกค้า ต่อมาเพื่อนชาวญี่ปุ่นเดินทางมาหา พร้อมกับนำพ่อแม่พันธุ์กุ้งแคระเชอรี่ สายพันธุ์ไฟร์เรด ซึ่งเป็นกุ้งน้ำจืดขนาดเล็กจากประเทศญี่ปุ่นมาฝากให้ทดลองเลี้ยง โดยตัวผู้จะมีขนาดเล็กเรียวยาว ส่วนตัวเมียจะมีขนาดอ้วนป้อมกว่า อุ้มไข่ไว้ใต้ท้องครั้งละ 20-40 ฟอง มีอัตราการรอดอยู่ที่ประมาณ 40% ด้วยสีสันที่แดงสด สวยงามสะดุดตา ดูแลง่าย สามารถแพร่พันธุ์ได้เร็ว เหมาะสำหรับเลี้ยงในตู้ไม้น้ำขนาดเล็ก ไม่เปลืองพื้นที่ กินตะไคร่และเ
คุณสุจินต์ แสงแก้ว เป็นเกษตรกรชาวตำบลป่าเมี่ยง อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่ เดิมมีอาชีพทำนาและทำสวน ด้วยมีความสนใจในการเลี้ยงสัตว์โดยเฉพาะสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ (กบ) จึงได้เข้ารับการอบรมการเลี้ยงกบนาจากศูนย์การศึกษาห้วยฮ่องไคร้ฯ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2541 และได้รับปัจจัยการผลิตเป็นวัสดุในการก่อสร้างบ่อกบเป็นบ่อซีเมนต์ จำนวน 2 บ่อ และปัจจัยการผลิตชนิดอื่นๆ ซึ่งบ่อกบได้สร้างไว้ในบริเวณบ้านพักอาศัยพื้นที่ประมาณ 2 งาน โดยเริ่มแรกเลี้ยงกบนา เนื่องจากได้ไปอบรมในการส่งเสริมอาชีพเลี้ยงกบนากับศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้ฯ และได้ปัจจัยในการผลิตมา จึงได้พยายามเพาะเลี้ยง ขยายพันธุ์มาเรื่อยๆ และเมื่อมีจำนวนมากขึ้น คุณสุจินต์ จึงได้แจกพันธุ์ฟรีให้แก่ชาวบ้าน แล้วต่อมาได้มีการบอกต่อๆ กัน จึงได้มีการขยายพันธุ์กบต่อมา คุณสุจินต์หันมาขายลูกกบหรือพันธุ์กบระยะ 2-3 เดือน ราคาตามขนาด ซึ่งระยะแรกได้ขายปลีกให้แก่เกษตรกรในหมู่บ้านและในตำบล ต่อมาขยายเป็นเครือข่ายและได้ตั้งกลุ่มเลี้ยงกบนาในตำบลป่าเมี่ยง หากกบไม่เพียงพอจะให้ลูกสมาชิกภายในกลุ่มรวบรวมและจัดส่งให้แก่ลูกค้า ซึ่งในการจำหน่ายพันธุ์กบจะมีทั้งลูกค้าประจำและลู
คุณไว สายกระสุน อยู่บ้านเลขที่ 28 หมู่ที่ 3 ตำบลเทนมีย์ อำเภอเมือง จังหวัดสุรินทร์ เกษตรกรที่เลี้ยงปลานิลมามากกว่า 20 ปี โดยเรียนรู้จากการอ่านหนังสือ พร้อมทั้งลองผิดลองถูกด้วยตนเอง จนทำให้เขาประสบผลสำเร็จ ยึดการเลี้ยงปลานิลเป็นอาชีพหลัก เพราะสร้างรายได้ให้กับเขาได้เป็นอย่างดี ทดลองทำเกษตรหลายอย่าง สุดท้าย จบลงที่เลี้ยงปลานิล คุณไว เล่าให้ฟังว่า ชีวิตก่อนที่จะประสบผลสำเร็จเหมือนทุกวันนี้ ต้องฟันฝ่าอุปสรรคมากมายหลายอย่าง ซึ่งปัญหาเหล่านั้นเป็นดังบททดสอบที่ทำให้เขาได้รับประสบการณ์ “สมัยก่อนนี้ผมทำมาหลายอย่าง ไร่นาสวนผสมบ้าง เลี้ยงปลาเล็กๆ น้อยๆ บางทีก็ปลูกผักตามหัวคันนา รายได้นี่ถือว่าได้ไหม ก็พอได้ แต่มันน้อยมาก ต่อมาเลี้ยงเป็ดเลี้ยงหมูคือทุกอย่างล้มเหลวหมด เลยคิดว่าถ้าเราจะอยากมีเงินเก็บเยอะๆ ก็คงยาก เลยตัดสินใจกับภรรยาว่าจะหาอย่างอื่นทำใหม่ ผมจึงตัดสินใจมาขุดบ่อเลี้ยงปลาเลยที่นี้” คุณไว เล่าถึงอุปสรรคที่เข้ามาในชีวิต ประมาณปี 2526 คุณไว เล่าว่า เริ่มเลี้ยงปลาอย่างจริงจัง ซึ่งในช่วงนั้นมีบ้างที่ล้มลุกคลุกคลาน ช่วงแรกทดลองเลี้ยงปลาดุกเป็นอย่างแรก พอปี 2537 คนหันมากินปลานิลจึงเปลี่
ปลากระเบน เป็นสัตว์จำพวกปลากระดูกอ่อน มีทั้งหมดประมาณ 400 ชนิด พบได้ทั้งในน้ำจืด น้ำกร่อย และน้ำเค็ม มีรูปร่างแบนราบ ครีบทั้งหมดอยู่ชิดติดกับลำตัวด้านข้าง มีท่อน้ำออก 1 คู่ อยู่ด้านหลังของหัว ทำหน้าที่ให้น้ำเข้าออกไหลเวียนผ่านเหงือกเพื่อการหายใจ ซึ่งจะไม่ไหลเวียนผ่านปากซึ่งอยู่ด้านล่างลำตัวเหมือนกับปลาฉลามหรือปลากระดูกแข็งจำพวกอื่น ปลากระเบน มีนิสัยชอบกบดานตามชายทะเลที่น้ำตื้น โดยจะฝังตัวใต้พื้นทรายหรือโคลนใต้น้ำ หากินตามพื้นท้องน้ำอาหารส่วนมากก็ได้แก่ หอย กุ้ง ปู หรือปลาขนาดเล็กตามพื้นน้ำเป็นส่วนใหญ่ โดยใช้ฟันที่มีลักษณะเป็นฟันบดขบเปลือกของอาหารให้แตกก่อน กิจกรรมที่ได้รับความนิยมในต่างประเทศจากปลากระเบนก็คือ การดำน้ำเคียงข้างพวกมัน นอกจากนี้ ยังช่วยให้มั่นใจได้ว่าการดำน้ำกับปลากระเบนจะยังคงอยู่ในอันดับต้นๆ ของรายการที่นักดำน้ำอยากทำ เพราะด้วยขนาดตัวที่ใหญ่โต และลวดลายสีสันที่สวยงามของปลากระเบน นอกจากนี้ ปลากระเบนยังติดอันดับต้นๆ ของปลาสวยงามที่เหล่าเศรษฐี ทั้งในประเทศบ้านเราและต่างประเทศนิยมเลี้ยงอีกด้วย เพราะด้วยความสวยงามของปลากระเบนที่ไม่ธรรมดา และมีมูลค่าที่ไม่ธรรมดาเช่นกัน แต่หลา
การใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์โดยการทำสิ่งที่รักและชื่นชอบ ย่อมก่อให้เกิดแห่งความสุขอย่างแท้จริง หากสิ่งที่ลงมือทำนั้น สามารถพัฒนาและต่อยอดให้เกิดเป็นธุรกิจสร้างเม็ดเงิน ทำให้มีรายได้เพิ่มในครอบครัว เช่นเดียวกันกับ คุณชิษณุพงศ์ ไกรแสง หรือ คุณบ่าว เจ้าของ “ฟาร์มหอยโข่งใต้ พัทลุง By คุณบ่าว” วัย 20 ปี เด็กหนุ่มผู้มากความสามารถ ในพื้นที่หมู่ที่ 9 ตำบลลำสินธุ์ อำเภอศรีนครินทร์ จังหวัดพัทลุง ที่ใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ สร้างรายได้เพิ่ม โดยการทำฟาร์มเพาะหอยโข่งขายผ่านช่องทางออนไลน์ สร้างรายได้ให้กับตนเองทุกวัน จุดเริ่มต้นของการเลี้ยงหอยโข่งนั้น เกิดขึ้นเมื่อประมาณเกือบ 2 ปีที่แล้ว เพราะบริเวณพื้นที่โดยรอบบ้านจะเต็มไปด้วยแม่น้ำ ลำคลอง จึงชวนเพื่อนๆ ที่รู้จักกันในหมู่บ้านกระโดดลงเล่นน้ำในแม่น้ำ ลำคลอง โดยที่ไม่ได้คิดอะไรตามประสาของเด็กหนุ่ม จนกระทั่งคุณบ่าวจับหอยโข่งขึ้นมา ขณะนั้นเองยังไม่รู้ว่าหอยโข่งสามารถขายได้ จึงถ่ายรูปหอยโข่งลงโพสต์ขายทางหน้าเฟซบุ๊กของตนเองโดยไม่ได้คิดจริงจัง เพราะโดยปกติคนภาคใต้จะนิยมบริโภคหอยโข่งกันอยู่แล้ว หลังจากนั้นเพียงไม่กี่นาทีต่อมาโพสต์เฟซบุ๊กของคุณบ่าวดังกล่า
กุ้งฝอย เป็นกุ้งน้ำจืดขนาดเล็ก ที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูง ทั้งโปรตีนและแคลเซียม ปัจจุบันนี้กุ้งฝอยในแหล่งน้ำธรรมชาติมีปริมาณลดลง สวนทางกับความต้องการของตลาด ที่ใช้กุ้งฝอยเพิ่มมากขึ้น สำหรับการบริโภค และใช้กุ้งฝอยเป็นอาหารเลี้ยงอนุบาลลูกปลาเศรษฐกิจ เช่น ปลาบู่ ปลาช่อน ปลากราย และปลาสวยงาม ทำให้ราคากุ้งฝอยในท้องตลาดตั้งแต่กิโลกรัมละ 200-300 บาท ดร.บัญชา ทองมี อาจารย์ประจำคณะประมงและทรัพยากรทางน้ำ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ เล็งเห็นศักยภาพทางการตลาดของกุ้งฝอย เป็นสัตว์น้ำทางเลือกที่เกษตรกรใช้สร้างอาชีพได้ จึงได้ศึกษาวิจัยเรื่องการเลี้ยงกุ้งฝอยในเชิงการค้าภายใต้การสนับสนุนทุนวิจัยจากสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) จนประสบผลสำเร็จ สามารถเผยแพร่องค์ความรู้ให้เกษตรกรนำไปเพาะเลี้ยงเป็นอาชีพได้ ลักษณะนิสัยของกุ้งฝอย กุ้งฝอยเป็นกุ้งน้ำจืด ชอบซ่อนตัวอยู่ตามใต้ก้อนหินหรือเกาะตามพรรณไม้ ชอบอาศัยอยู่ในน้ำนิ่งหรือไหลเอื่อยๆ น้ำขุ่น ลึกไม่เกิน 1 เมตร มีอินทรียวัตถุทับถมกัน กุ้งฝอยเพศเมียจะเริ่มมีไข่และผสมพันธุ์ได้เมื่ออายุ 60 วันขึ้นไป จะสร้างไข่เก็บไว้ในถุงเก็บไข่ กุ้งเพศผู้จะพยายามติดตามก
