พืชทำเงิน
อาชีพเกษตรกรรมที่หลายคนมองว่าไม่มั่นคง ก็คงอยู่ที่ทัศนคติของแต่ละบุคคลไป บางคนทำเพื่อหาความสุข ได้ทำสิ่งที่ตัวเองรัก บางคนทำเพื่อเงินตรา ก็สุดแล้วแต่ทางที่เลือกเดิน แต่คุณแอ๊ว สาวแม่ฮ่องสอนคนนี้ มองว่าอาชีพเกษตรกรรมเป็นอีกหนึ่งอาชีพที่สร้างความมั่นคงได้ ด้วยเหตุผลที่ว่าการเกษตรทำให้มีกินอยู่ตลอด ไม่มีคำว่าอดอยาก กินอะไรก็ปลูกอย่างนั้น เหลือจึงนำไปขาย จากนั้นจึงค่อยพัฒนาต่อยอดเป็นรายได้ คุณอรัญญา คำเขียว หรือ คุณแอ๊ว สาวเมืองเหนือจากแม่ฮ่องสอน เจ้าของ สวนผักบ้านน้องชิน ตั้งอยู่ที่ 38/3 หมู่ที่ 3 บ้านไร่ ตำบลสบป่อง อำเภอปางมะผ้า จังหวัดแม่ฮ่องสอน อดีตพนักงานประจำ ตั้งใจลาออกจากงานมาทำเกษตร สานต่ออาชีพเกษตรกรรมจากครอบครัว พร้อมกับการพัฒนาต่อยอดการตลาดส่งขายไปทั่วประเทศ คุณแอ๊ว เล่าให้ฟังว่า หลังจากลาออกจากงานประจำมาทำเกษตรนับเป็นระยะเวลากว่า 6 ปี ที่ตนเองเดินอยู่บนเส้นทางนี้ และได้ผ่านเรื่องราวมากมาย กว่าจะประสบความสำเร็จได้อย่างทุกวันนี้ไม่ง่าย แต่มีสิ่งหนึ่งที่สัมผัสได้และทำให้หลงรักในอาชีพเกษตรกรรมคือ ความเรียบง่าย ไม่หรูหรา แต่เป็นอาชีพที่ทำแล้วมีความสุขมากๆ ซึ่งในบางครั้งอาจจะเหนื่อย
ตั้งแต่สมัยโบร่ำโบราณ ทุกบ้านรู้จักกันดี กับพืชชนิดที่เรียกกันว่า “มะกรูด” ในสมัยนี้หลายคนรู้จักแต่ชื่อ ไม่เคยเห็นต้น รู้จักแต่ใบมะกรูด แต่ไม่รู้ว่าเด็ดเอามาจากไหน เข้าตลาดเห็นมีวางขาย ทำขายคู่เป็นเครื่องต้มยำ มะกรูด ตะไคร้ และข่า ชุดละสิบบาท เอามาทำต้มยำได้หม้อหนึ่ง เฉพาะใบมะกรูดที่มัดรวมกันกับตะไคร้ ข่าที่ผ่าเป็นแว่นแผ่นหนึ่ง และหลายคนคงเคยใช้หรือเคยได้ยินคำบอกเล่า ว่าชาวบ้านเอาลูกมะกรูดมาเผาไฟ แล้วใช้สระผม คนที่เคยลองทำก็คงรู้สรรพคุณ แต่คนไม่เคยลองทำก็มึนงงอยู่ รู้จักแต่แชมพูสระผมที่มีโฆษณาว่า มีส่วนผสมจากมะกรูด คงเป็นอย่างนั้นจริงๆ ในสมัยนี้ เรามาทำความรู้จักกับ “มะกรูด” กันบ้าง เผื่อว่าอยากปลูกไว้ใช้ประโยชน์ ทำอาหาร เป็นสมุนไพร เป็นสินค้าแปรรูป หรือปลูกเพื่อศึกษาหาความรู้ไว้เป็นพืชประจำบ้านประจำครัวกัน เตรียมหาความสำราญกับเรื่องราวของ “มะกรูด พืชสวนครัวที่ทุกบ้านควรมี” ได้ มะกรูด มีชื่อเรียกกันหลายอย่าง เช่น ภาคเหนือเรียก มะขูด มะกิ้ว ภาคใต้เรียก ส้มกรูด ส้มมั่วผี กะเหรี่ยงแม่ฮ่องสอนเรียก มะขู มะกรูดมีชื่อภาษาฝรั่งว่า Kaffir Line หรือ Leech Line หรือ Mauritius Papeda ชื่อวิทยาศาสต
“ คุณบุญพา รอชัยกุล” เจ้าของกิจการ “DP. Farm” ในพื้นที่อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี ประสบความสำเร็จในการปลูกอะโวคาโดคุณภาพดีที่เหมาะสมสำหรับปลูกในพื้นที่ภาคกลางในขณะนี้ได้ถึง 12 สายพันธุ์ และกำลังปลูกทดสอบอะโวคาโดเพิ่มเติมอีก 6-7 สายพันธุ์ ล้มล้างความเชื่อที่ว่า พื้นที่ราบภาคกลางปลูกอะโวคาโดไม่ได้อย่างสิ้นเชิง คุณบุญพาใช้เวลากว่า 3 ปีในการปลูกอะโวกาโดสายพันธุ์ไทยและต่างประเทศได้แก่ พันธุ์บูรนี พันธุ์ชมพูสยาม พันธุ์คิวบา พันธุ์แฮส พันธุ์บูธ 7 พันธุ์ปีเตอร์สันฯลฯ สามารถเก็บผลสดขายและผลิตกิ่งพันธุ์จำหน่ายให้แก่ผู้สนใจทั่วประเทศ สำนักงานเกษตรอำเภออู่ทอง กรมส่งเสริมการเกษตรจึงสนับสนุนให้“DP. Farm” เป็นศูนย์การเรียนรู้เรื่องการปลูกพืชเศรษฐกิจ อะโวคาโดในพื้นที่ราบกลางของประเทศไทย สู่การพัฒนาการเกษตรที่ยั่งยืน “ เกษตรกรวันหยุด” จุดเริ่มต้นแรก เดิมทีคุณบุญพา เป็นวิศวกรทำงานกับบริษัทข้ามชาติในหลายประเทศ เขาก้าวเข้าสู่อาชีพการทำเกษตร หลังเพื่อนรุ่นพี่ชักชวนให้มาซื้อที่ดินที่อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี เพื่อเป็นที่อยู่อาศัยพร้อมทำเกษตรในวัยเกษียณ เนื่องจากเขาไม่มีพื้นฐา
จากสถานการณ์น้ำท่วมขังเป็นเวลานานอาจส่งผลกระทบเพิ่มความเสียหายให้กับหน้าดิน ผิวหน้าดินจะถูกชะล้างและมีตะกอนดินขนาดเล็กหรือเลน ที่ถูกพัดพามากับน้ำทับถมอยู่บริเวณผิวดินและอุด ตามช่องว่างในดิน ทำให้ดินมีปัญหาการระบายน้ำและอากาศ ในขณะเดียวกันพื้นที่มีกระแสน้ำหลากจะพัดพาจุลินทรีย์หน้าดินออกไปด้วย และอาจส่งผลกระทบต่อความเป็นกรดเป็นด่างของดิน ลักษณะการเกิดน้ำท่วมจะมี 3 แบบ • แบบที่ 1 ท่วมแบบน้ำป่าไหลหลาก จะเกิดในบริเวณพื้นที่ริมเชิงเขา จะมีน้ำหลากท่วมอย่างรวดเร็ว 1-2 วัน และหมดไป พืชมักจะเสียหายจากแรงปะทะของกระแสน้ำ • แบบที่ 2 เป็นน้ำท่วมขังในที่ลุ่ม มักจะเป็นพื้นที่บริเวณตอนกลางของภาคใต้จะเกิดจากปริมาณน้ำสะสมทั้งจากน้ำฝนและน้ำป่า ความเสียหายจะเกิดจากระดับน้ำและระยะเวลาของการท่วมขัง • แบบที่ 3 เป็นน้ำขังของพื้นที่ริมฝั่งทะเล หรือชายฝั่งแม่น้ำ ซึ่งจะมีน้ำจากแบบที่สองมาสมทบกับระดับน้ำทะเลหนุนทั้งบริเวณทะเลอ่าวไทย ทะสาบ หรือบริเวณแม่น้ำสายต่างๆ ความเสียหายมีมากเนื่องจากน้ำท่วมขังเป็นระยะเวลานาน และระดับน้ำค่อนข้างสูง วันนี้เทคโนโลยีชาวบ้านจึงรวบรวมข้อมูลมาฝากพี่น้องเกษตรกรที่กำลังประสบปัญหาอุทก
หากใครมีโอกาสเดินทางไปภาคใต้ อาจเคยรับประทานถั่วหรั่งต้มใส่เกลือ หนึ่งในอาหารว่างแสนอร่อย เมล็ดถั่วหรั่งใช้ต้มรับประทานเช่นเดียวกับถั่วลิสง เมล็ดอ่อนนิยมผัดแทนเมล็ดถั่วลันเตา ใช้ประกอบอาหารประเภทแกง หรือต้มซุปก็ดี จุดเด่นไม่พบเชื้ออัลฟาท็อกซิน แม้จะเก็บไว้เป็นเวลานานหลายสัปดาห์ เมล็ดถั่วหรั่งมีคุณค่าทางโภชนาการสูง โดยมีคาร์โบไฮเดรต 55-72% น้ำมัน 6-7% โปรตีน 18-20% นอกจากนี้ ยังมีสารเบต้าแคโรทีน ไทอะมีน ไรโบเฟลวิน ไนอะซิน วิตามินซี และมีสารเมทไธโอนีน ซึ่งเป็นสารที่มีประโยชน์ต่อร่างกายในปริมาณสูงกว่าถั่วชนิดอื่น ถั่วหรั่งมีใบรูปร่างใบหอก ก้านใบสีเขียวอมม่วง ลำต้นสีม่วงแดง ดอกสีเหลือง ผิวฝักมีสีขาวอมน้ำตาล เยื่อหุ้มเมล็ดสีแดง ดอกบานเมื่อมีอายุ 38 วัน มีเปอร์เซ็นต์กะเทาะเปลือกสูงถึง 73 เปอร์เซ็นต์ ฝักและเมล็ดเจริญเติบโตในดิน หลังจากผสมเกสรแล้วจะแทงเข็มส่งเมล็ดลงดิน พัฒนามาจนเป็นเมล็ดที่สมบูรณ์ คล้ายกับถั่วลิสง โดย 1 ฝัก มีเพียงเมล็ดเดียว ถั่วหรั่งมีถิ่นกำเนิดอยู่ในทวีปแอฟริกา ในต่างประเทศเรียกว่า ถั่วคองโก ถั่วมาดากัสการ์ และถั่วแบมบารา แต่ไม่มีบันทึกไว้ว่ามีการนำมาปลูกในประเทศไทยตั้งแต่เม
มะขามเปรี้ยวยักษ์ เป็นสินค้าเกษตรทางเลือกที่น่าสนใจ เพราะเป็นผลไม้เขตร้อนที่เติบโตได้ดีในบริเวณพื้นที่ราบจนถึงบนภูเขาสูง ปลูกได้ทุกสภาพดิน ทนแล้ง ให้ผลดก ฝักใหญ่เนื้อหนา น้ำหนักดี รสเปรี้ยวสูง ขายดีทั้งมะขามฝักสดและมะขามเปียก แปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ได้หลากหลาย เช่น มะขามแช่อิ่ม มะขามลอยแก้ว มะขามกวน สบู่อาบน้ำ และเครื่องสำอาง ฯลฯ ในช่วงวันสถาปนา ครบรอบ 80 ปี มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้เปิดตัวมะขามเปรี้ยวลูกผสมในชื่อ “KU 80” จำนวน 3 สายพันธุ์ เรียกว่า KU 80-1 KU 80-2 และ KU 80-3 ของทีมนักวิชาการสถานีวิจัยปากช่อง ภาควิชาพืชสวน คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ภายใต้การนำของ อาจารย์เรืองศักดิ์ กมขุนทด นักวิชาการเกษตรชำนาญการพิเศษ ที่ใช้เวลาในการปรับปรุงพันธุ์ยาวนานถึง 30 ปี ซึ่งมะขามเปรี้ยวลูกผสม KU 80- แต่ละสายพันธุ์มีจุดเด่นที่แตกต่างกัน ได้แก่ มะขามเปรี้ยวลูกผสมพันธุ์ KU 80-1 เป็นลูกผสมระหว่างพันธุ์ดกกิ่งหัก กับพันธุ์ปากช่อง 1 ลักษณะฝักตรง น้ำหนักเฉลี่ย 54.40 กรัมต่อฝัก ความกว้างฝัก 3.59 เซนติเมตร ความยาวฝัก 22.20 เซนติเมตร ความหนาฝัก 2.4 เซนติเมตร เนื้อฝักสุกสีน้ำตาลเข้ม น้ำหนักเนื้อ 25.90
ปัจจุบันอาชีพเสริมเป็นอีกหนึ่งช่องทางที่หลายๆ คนกำลังมองหา เพราะรายได้จากงานประจำเพียงอย่างเดียวอาจไม่พอ ซึ่งช่องทางการหารายได้มีหลากหลายด้วยกัน ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมานี้ การทำรายได้จากช่องทางออนไลน์เป็นอีกหนึ่งวิธีที่สร้างรายได้ ซึ่งเกษตรกรหลายท่านได้ผลิตคลิปกิจกรรมทางการเกษตรที่ทำ และการแนะนำสวนอื่นๆ ที่โดดเด่น เพราะนอกจากจะเป็นการสร้างตัวตนแล้ว ยังมีรายได้จากสื่อออนไลน์และได้จำหน่ายสินทางการเกษตรไปพร้อมๆ กัน คุณวันวิสา เทพตาแสง หรือ คุณโตโน่ ได้เสริมรายได้ด้วยการเป็นยูทูบเบอร์สายไม้ประดับควบคู่ไปกับการทำบอนไซ และจากการได้เข้าไปในสวนต่างๆ นี้เอง การได้เรียนรู้และนำมาเสนอในช่องทางออนไลน์อย่างสม่ำเสมอ จึงทำให้เขาได้รับรู้ถึงปัญหาข้อดีที่เป็นองค์ความรู้ นำมาต่อยอดในเรื่องของการผลิตบอนไซภายในสวนของเขา ส่งผลให้การทำบอนไซมีคุณภาพจำหน่ายได้ราคา ว่างจากงานประจำ มาผลิตบอนไซ คุณโตโน่ เล่าให้ฟังว่า สมัยก่อนนั้นมีโอกาสศึกษาในเรื่องของการทำบอนไซจากหลายพื้นที่ เพราะตัวเขาเองเป็นคนที่ชอบถ่ายคลิปและนำมาลงในสื่อโซเชียลต่างๆ เป็นอย่างมาก โดยจะเน้นเป็นการปลูกบอนไซเสียเป็นส่วนใหญ่ เมื่อได้เห็นได้สัมผ
ทะเลที่ไหนไม่ฟินเท่าเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี แหล่งท่องเที่ยวตากอากาศที่คุณตักตวงความสุขได้ครบครัน ไม่ว่าจะเป็นทะเลใสสะอาด ธรรมชาติป่าเขา น้ำตก หรืออาหารอร่อยจากซีฟู้ดและอาหารพื้นบ้าน ใครที่วางแผนไปเกาะสมุยทริปนี้ อยากเชิญชวนให้ไปเยี่ยมชม “เรือนไทยเมล่อนฟาร์มสมุย” ตั้งอยู่เลขที่ 138/1 หมู่ที่ 1 ตำบลมะเร็ต อำเภอเกาะสมุย ฟาร์มแห่งนี้ปลูกเมล่อนเชิงพาณิชย์ มีจุดเด่นตรงความหวาน หอม กรอบ เพราะปลูกด้วยดินชายทะเล เป็นเมล่อนเกรดคุณภาพ รับรองมาตรฐาน GAP คุณอภิเชษฐ์ รตจีน หรือ คุณธง เจ้าของฟาร์มเมล่อนรายนี้เป็นคนกรุงเทพฯ ซื้อที่ดินและปลูกบ้านไว้ที่เกาะสมุย เห็นมีพื้นที่ว่างจึงใช้ประโยชน์ด้วยการปลูกเมล่อน ซึ่งเวลานั้นยังไม่มีใครปลูกเมล่อนจริงจัง หาความรู้จากหลายแหล่งเพื่อมาปรับใช้ปลูกเมล่อนบนพื้นที่เกาะสมุยเพราะมีสภาพอากาศแปรปรวน โดยเริ่มจากการสร้างโรงเรือนจำนวน 2 โรง เพื่อลองปลูกแล้วพบว่าผลผลิตมีคุณภาพดีระดับใช้ได้ มีรสหวาน กรอบ มีคนชื่นชอบ ขายหมด เมื่อเป็นเช่นนั้นจึงสร้างโรงเรือนเพิ่มอีก 4 โรง คุณธงบอกถึงเหตุผลที่ปลูกเมล่อนได้คุณภาพเพราะเกิดจากความโชคดีที่ก่อนสร้างบ้านขุดหน้าดินเก็บไว้ เป็นหน
หลายๆ คนอาจจะยังไม่รู้ว่า “ต้นชก” กว่าจะให้ผลผลิตต้องเป็นต้นเพศเมียเท่านั้นและต้องมีอายุอย่างน้อย 25 ปีขึ้นไปถึงจะพร้อมให้ผลผลิต ถ้าอายุต่ำกว่านี้ก็จะไม่ออกดอก ต้นชกตัวเมียปีหนึ่งจะให้ผลหนึ่งครั้งเท่านั้น ต้นลูกชก มีลักษณะคล้ายต้นปาล์ม ชอบขึ้นตามแนวพื้นราบข้างภูเขาหิน มีลำต้นตรง โตเต็มที่จะมีขนาด ใหญ่ สูงประมาณ 20-25 เมตร ใบยาวประมาณ 2-3 เมตร คล้ายใบมะพร้าวแต่ใหญ่กว่าและแข็งแรงกว่า ก้านใบและทางใบเหยียดตรงกว่าต้นมะพร้าว มีรกสีดำตามกาบใบหนาแน่น ดอกเป็นดอกช่อ จะออกบริเวณส่วนบนใกล้ ยอดของลำต้น ช่อหนึ่งๆ มีผลประมาณ 100 ผล ผลของลูกชกคล้ายลูกตาลขนาดจิ๋ว ภายในผลมี 1-3 เมล็ด แล้วแต่ ความสมบูรณ์ของต้น พบมากในบริเวณใกล้เขาฝั่งทะเลอันดามัน ต้นชกตัวเมียจะออกผลปีละ 1 ครั้ง ในช่วงเดือนมกราคม-พฤษภาคม ส่วนต้นตัวผู้จะมีดอกแต่ไม่มีผล ขยายพันธุ์โดยใช้เมล็ด เจริญเติบโตได้ดีในพื้นที่เชิงเขาหรือเนินเขาเตี้ยๆ ในป่าเขตร้อนชื้น และแต่ละต้นจะมีผลได้เพียงครั้งเดียวเท่านั้น ต้นที่ออกผลแล้วจะไม่ออกผลอีก และจะค่อยเหี่ยวลงและตายภายใน 4-5 ปี ชาวบ้านมักกล่าวเป็นอุทาหรณ์ว่า ต้นลูกฆ่าแม่ ต้นที่เจริญพันธุ์ที่จะออก ผลได
…เมนูอาหาร ชะอมชุบไข่ทอด แก้งส้มชะอมชุบไข่ทอด แกงป่าไก่ เนื้อ ใส่ชะอม แกงคั่วหอยขมใส่ชะอม ชะอมลวกจิ้มน้ำพริกกะปิ ล้วนเป็นเมนูที่ได้รับความนิยมมาอย่างต่อเนื่อง นั่นเป็นสิ่งบ่งบอกได้ว่า ชะอมเป็นพืชผักสวนครัวชนิดหนึ่งที่ไม่ควรมองข้าม… ชะอม เป็นผักพื้นบ้านอีกหนึ่งชนิดที่คนไทยรู้จักและนิยมรับประทานกัน ทุกๆ บ้านจะใช้พื้นที่ว่างตามรั้วบ้านปลูกชะอมเพียงไม่กี่ต้น เพื่อเก็บไว้รับประทานกันเองในครอบครัวจนถึงปัจจุบันนี้ ความต้องการบริโภคชะอมที่มีอย่างต่อเนื่อง ส่งผลทำให้ปัจจุบันชะอมกลายเป็นพืชเศรษฐกิจอีกหนึ่งชนิดที่เกษตรกรหันมาปลูกในเชิงพาณิชย์ โดยเฉพาะพื้นที่จังหวัดนครนายก ทำให้มีเงินสะพัดปีละหลายล้านบาทจากการปลูกชะอมตัดยอดจำหน่ายและตอนกิ่งขายในชุมชน รองจากข้าวและไม้ผลอย่างมะยงชิด คุณบุญเรือง ปิ่นเกตุ หนึ่งในเกษตรกรที่หันมาให้ความสนใจปลูกชะอมตัดยอดจำหน่ายอยู่ในพื้นที่ตำบลปากพลี อำเภอปากพลี จังหวัดนครนายก โดยใช้พื้นที่บริเวณรอบบ้านปรับปรุงให้เป็นพื้นที่ปลูกชะอม “ในชุมชนส่วนใหญ่จะมีอาชีพทำนาปี ซึ่งจะมีเวลาเหลือค่อนข้างมาก ชาวบ้านจึงมองหาพืชอื่นๆ มาปลูกเสริมเพื่อหารายได้เสริมเข้ามาช่วย ซึ่งในช่
