พืชทำเงิน
“เชียงม่วน” จังหวัดพะเยา คือความหมายของเมืองแห่งความสุขสบายใจ ด้วยวิถีวัฒนธรรมและอัธยาศัยผู้คนบรรพชนชาวไทลื้อ และความอุดมสมบูรณ์ของพืชพรรณธรรมชาติของพื้นที่ต้นแม่น้ำยม อีกทั้งยังเป็นเมืองที่พัก ครึ่งทาง เป็นความสุขชั่วขณะของนักเดินทางจากจังหวัดน่านที่ต้องผ่านเส้นทางภูเขาสูงชันคดเคี้ยว ลงสู่ที่ราบหุบเขาที่ “เชียงม่วน” ก่อนที่จะกลับขึ้นสู่เส้นทางภูเขาสูง คดเคี้ยวอีกครั้งเพื่อไปให้ถึงเมืองพะเยา… “เชียงม่วน” เมื่อแรกตั้งเป็นกิ่งอำเภอ ในปี พ.ศ. 2512 ได้แยกการปกครองออกจากอำเภอปง นั้น ยังอยู่ในเขตการปกครองของจังหวัดเชียงราย ในยุคที่บ้านเมืองยังเผชิญด้วยภัยคุกคามจากผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์ ก่อนที่จะได้รับการยกฐานะเป็นอำเภอ ในปี พ.ศ. 2517 จัดว่าเป็นอำเภอที่อยู่ไกลที่สุดจากตัวจังหวัด ต่อมาในปี พ.ศ. 2520 ได้มีการจัดตั้งจังหวัดใหม่ที่พะเยา “เชียงม่วน” จึงได้โอนมาขึ้นกับจังหวัดพะเยา ชุมชนเมืองเชียงม่วนยังคงสภาพเป็นชุมชนชนบท บ้านเรือนหนาแน่นตามวิถีดั้งเดิม อำเภอเชียงม่วน มีสถานที่สำคัญคือ น้ำตกธารสวรรค์ บ่อเหมืองลิกไนต์เก่า แก่งหลวงแม่น้ำยม เป็นต้น เชียงม่วน แม้จะเป็นอำเภอเล็ก มี 3 ตำบล ตำบลเช
นายศักดา ศรีนิเวศน์ นักวิชาการอิสระด้านการเกษตร โพสต์ข้อความในเฟซบุ๊กส่วนตัว “ ศักดา ศรีนิเวศน์ ” ภายใต้หัวข้อ อะโวคาโดพืชทดแทนทุเรียน ความหวังใหม่ของเกษตรกรไทย ” เมื่อวันที่ 9 กันยาย 2568 โดยระบุว่า การปลูกอะโวคาโดในประเทศไทยเพื่อทดแทนทุเรียนยังถือว่า เป็นโอกาสมากกว่าความเสี่ยง แต่ต้องเลือกกลยุทธ์ให้เหมาะสมกับข้อจำกัดของเกษตรกรไทย การมุ่งเน้นตลาด “ภายในประเทศเพื่อลดการนำเข้า“ ซึ่งมีราคาแพงถือว่าเป็นแนวทางที่ดีมาก สำหรับรองรับการขายผลสดในประเทศ และรองรับการส่งออกผลสด รวมทั้งการแปรรูปเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มในรูปแบบผลิตภัณฑ์อาหาร อาหารเสริม เครื่องดื่ม ตลาดสุขภาพและความงาม ตลาดเครื่องสำอาง เนื่องจาก อะโวคาโดเป็นผลไม้ที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูงมาก เป็นที่ต้องการของตลาดทั่วโลก นายศักดาสนับสนุนการปลูกอะโวคาโดเพื่อจำหน่ายผลสดในประเทศ เพราะมีจุดแข็ง ปัจจุบันมีความต้องการบริโภคปลูกอะโวคาโดในประเทศเพิ่มขึ้นมาก โดยเฉพาะกลุ่มผู้รักสุขภาพ โรงแรม ร้านอาหาร และซูเปอร์มาร์เก็ต ในอนาคตผู้บริโภคทั้งโลกจะเน้นการเลือกบริโภคอาหารที่มีประโยชน์ต่อสุขภาพมากขึ้นยิ่งขึ้น และมีข้อจำกัดที่ต้องนำมาพ
ตอนเด็กทุกคนต้องมีความฝันของตัวเอง พอถึงช่วงเวลาหนึ่งที่เรามีทุกอย่าง สิ่งหนึ่งที่อยากทำนั้นก็คือทำตามฝันในวัยเด็ก คุณฝ้ายก็เช่นกัน ที่สานฝันของตัวเองจนประสบความสำเร็จ เรียนรู้และเข้าใจการปลูกกุหลาบด้วยตัวของตัวเอง มาจากความรักล้วนๆ โดยที่ไม่ได้นึกถึงผลกำไร อะไรก็ตามที่ทำด้วยใจ ทำด้วยความชอบ สุดท้ายก็จะประสบความสำเร็จที่มาจากแรงผลักดันของเราเอง คุณอุบลรัตน์ ศรีสูงเนิน หรือ คุณฝ้าย เจ้าของเพจทาสกับราชนิกุล ที่ทำสวนกุหลาบมาจากความรักไม่ได้หวังผลกำไร เล่าว่า ตอนนี้อายุ 37 ปี ทำธุรกิจส่วนตัวมาค่อนข้างนาน แล้วอายุเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ จึงอยากมองหาความสุขให้กับตัวเอง ซึ่งตอนที่ยังเด็ก จะมีอยู่ประโยคหนึ่งที่บอกว่า “บางครั้งความสุขของเรา มาในรูปแบบของความทรงจำเมื่อตอนที่เรายังเด็ก” ในตอนเด็ก อยากมีร้านดอกไม้ มีสวนกุหลาบเป็นของตัวเอง จึงกลายเป็นจุดเริ่มต้นที่ลองปลูกกุหลาบเอง แต่ตอนนั้นความคิดคือ นอกจากภูเรือกับเชียงใหม่ ภาคอีสานหรือภาคตะวันออกไม่สามารถปลูกกุหลาบได้แน่นอน คุณฝ้าย เล่าให้ฟังว่า “เริ่มทดลองปลูกกุหลาบจากภาคอีสานก่อน จังหวัดชัยภูมิ ใช้ระยะเวลาทดลองปลูก 1 ปี ตอนนั้นเริ่มปลูก 2,000 ต้น ป
ปัจจุบัน มะนาวมีราคาค่อนข้างแพง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงฤดูร้อน นอกจากมะนาวติดผลน้อยแล้ว ยังเป็นฤดูกาลท่องเที่ยว ส่งผลให้มีการบริโภคอาหารตามแหล่งท่องเที่ยวเพิ่มขึ้นตามไปด้วย มะนาวเป็นส่วนประกอบสำคัญของอาหารจานเด็ด ราคาจึงสูงตามไปด้วย จุดเด่นของการปลูกมะนาวในกระถางคือ 1. สามารถใช้พื้นที่น้อย 2. ยกหรือเคลื่อนย้ายไปวางตรงไหนก็ได้ในบริเวณบ้าน หรือแนวถนนบริเวณบ้าน 3. เป็นไม้ประดับได้ 4. ออกดอกติดผลหรือมีมะนาวกินตลอดปี 5. สร้างรายได้ คือขายผลมะนาวหรือยกขายทั้งกระถาง กระถางละ 500 บาท กลับมาเรื่องมะนาวต่อครับ เคล็ดลับในการปลูกมะนาวในกระถาง ควรใช้กระถางที่มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 18-20 นิ้วขึ้นไป และต้องการให้ได้ผลดียิ่งขึ้น ต้นมะนาวต้องได้รับแสง อย่างน้อย 4-6 ชั่วโมงต่อวัน เป็นอย่างน้อย น้ำสำคัญมากอย่าให้ขาด ยกเว้นช่วงบังคับให้ออกดอกเท่านั้น ปุ๋ย จำเป็น ต้องใส่ทีละน้อย แต่บ่อยครั้ง เนื่องจากพื้นที่หากินของรากมีจำกัด การควบคุมแมลงศัตรูนับว่ามีความสำคัญไม่แพ้กัน มีทั้งหนอนชอนใบ หนอนกัดกินใบสารพัดชนิด ให้เริ่มจัดการเริ่มผลิใบตั้งแต่วันแรก กรณีปลูกน้อยต้น แนะนำให้ใช้ยาฉุน 1 จับ แช่ในน้ำสะอาด 1 ลิตร
“เตยหอม” เป็นหนึ่งในพืชทำเงินของจังหวัดปทุมธานี ปลูกครั้งเดียวเก็บขายได้หลายปี เตยเป็นพืชครึ่งบกครึ่งน้ำชนิดหนึ่งที่มีใบสีเขียวยาว มีกลิ่นหอมเฉพาะตัว ใบเล็กหรือใหญ่ขึ้นอยู่กับความอุดมสมบูรณ์ในพื้นที่ปลูก ใบเตยจะขึ้นอยู่ในพื้นที่ใดก็ได้ แต่ต้องมีน้ำเพียงพอต่อการดำรงชีวิตและการเติบโตของต้นเตยได้ ส่วนใหญ่ต้องปลูกตามชายน้ำ แหล่งปลูกเตยหอมในปัจจุบันอยู่ที่บริเวณ ตำบลคลองสาม-คลองสี่ อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี ได้มีการจัดตั้งกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเตยหอมคลองสามหมู่ที่ 13 ตำบลคลองสาม อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี พื้นที่รวมไม่ต่ำกว่า 450 ไร่ ปัจจุบันเตยหอมเป็นที่ต้องการของตลาดอย่างต่อเนื่อง เกษตรกร สามารถขายใบเตยหอมได้ 3 แบบ คือ ตัดต้นขาย ขายเฉพาะใบ และขายแขนง (หน่อ) มีพ่อค้าคนกลาง เข้ามารับซื้อในแหล่งผลิต ต้นทุนการผลิตกรณีตัดต้นขาย มีต้นทุน 16,397 บาทต่อไร่ ผลตอบแทนสุทธิ 15,103 บาทต่อไร่ เคล็ดลับปลูกเตยหอม การปลูกเตยหอมต้องมีพื้นที่จะเพาะปลูก ต้องใกล้น้ำค่อนข้างแฉะ มีน้ำหมุนเวียนตลอดปี มีร่มเงารำไรให้ต้นเตยไม่โดนแสงแดดโดยตรง หรือตามร่องสวน ตามชายบ่อน้ำ ส่วนการปลูกในพื้นนามีการเตรียมดินคล้ายกับก
จังหวัดปทุมธานี ได้พิจารณาคัดเลือก “กล้วยหอมทองปทุม” ซึ่งเป็นสินค้าเกษตรที่มีประสิทธิภาพสูง มาตรฐานสูง รายได้สูง มีคุณภาพและปริมาณโอกาสในการพัฒนาตลอด Value Chain และสอดคล้องกับทิศทางการพัฒนาขับเคลื่อน BCG Model ด้านการเกษตรของจังหวัด ปัจจุบันมีเกษตรกรผู้ปลูกกล้วยหอมทองทั้งจังหวัดที่ขึ้นทะเบียนกับกรมส่งเสริมการเกษตร รวม 712 ราย พื้นที่ปลูกรวม 11,098 ไร่ (สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร) กล้วยหอมทองของจังหวัดปทุมธานีมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวคือ ผลใหญ่ยาว เปลือกบาง ผิวนวล เนื้อเหนียวแน่น ผลดิบจะมีสีเขียวนวล เมื่อสุกจะมีสีทองนวล รสชาติหวานหอม จนได้รับการประกาศขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) เมื่อวันที่ 30 มีนาคม 2563 สินค้าเป็นที่ต้องการของตลาดทั้งในและต่างประเทศ สร้างอาชีพ สร้างรายได้งามให้แก่เกษตรกร แปลงใหญ่กล้วยหอมทองตำบลนพรัตน์ แปลงใหญ่กล้วยหอมทองตำบลนพรัตน์ อำเภอหนองเสือ จังหวัดปทุมธานี เป็นแหล่งปลูกกล้วยหอมที่สำคัญของจังหวัดปทุมธานี โดยกลุ่มเกษตรกรแห่งนี้ มีการวางแผนการผลิตและการตลาดอย่างเป็นระบบ ผลผลิตผ่านการรับรองมาตรฐาน GAP และได้รับอนุญาตให้ใช้ตราสัญลักษณ์ GI กล้วยหอมทองปทุม เป็นการผล
ปัจจุบัน นอกจากกระบองเพชรจะเป็นที่น่าสนใจของใครหลายๆ คนแล้ว ณ เวลานี้ ยังมีไม้ประดับอีกชนิดหนึ่งที่มีหน้าตาแปลกไปกว่าไม้ประดับทั่วไป ซึ่งกำลังเป็นที่นิยมไม่แพ้กันในเวลานี้ นั้นก็คือ ฮาโวเทีย ฮาโวเทีย จัดเป็นไม้อวบน้ำตระกูลใกล้เคียงกับกระบองเพชร มีปลูกกันอยู่ทั่วไปในแถบทวีปเอเชีย ยุโรป และอเมริกา ซึ่งในประเทศไทยเองก็มีการนำเข้ามาปลูกและขยายพันธุ์กันมากขึ้น เพื่อขายให้กับผู้ที่ชื่นชอบและหลงใหลในไม้สายพันธุ์นี้ คุณอัญชลี อรุณ อยู่บ้านเลขที่ 75/1 ถนนโพธิ์ทอง ตำบลทางเกวียน อำเภอแกลง จังหวัดระยอง ก็เป็นอีกหนึ่งเกษตรกรที่ปลูกเลี้ยงไม้ประดับหลายชนิด ซึ่งเธอเองก็มีความสนใจในฮาโวเทียด้วยเช่นกัน ปลูกเลี้ยงไม้ประดับเป็นอาชีพ คุณอัญชลี เล่าให้ฟังว่า เมื่อเข้าสู่วัยทำงานได้เลือกปลูกเลี้ยงไม้ประดับเป็นอาชีพสร้างเงินให้กับตนเอง โดยเริ่มแรกปลูกไม้จำพวกเกลียวสวรรค์ ลิ้นมังกร ต่อมาได้มีการนำฮาโวเทียเข้ามาปลูกภายในสวน เพราะมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวซึ่งกำลังเป็นที่นิยมของตลาด “เรามองว่าไม้ตัวนี้น่าสนใจ เพราะเห็นได้จากคนที่เลี้ยงกระบองเพชร เริ่มมาสนใจไม้ตัวนี้กันมาก มักจะหาซื้อไปสะสม ซึ่งฮาโวเทียมีหลากหลายสายพันธ
ใครกำลังมองหาไอเดียสุดเจ๋ง สร้างแปลงผักด้วยวัสดุเหลือใช้ บนพื้นที่ของตัวเอง พื้นที่น้อยก็ปลูกได้ เพียงแค่มีใจรัก ลงมือทำ เพียงเท่านี้ก็สามารถมีแปลงสวยๆ เป็นของตัวเองได้ แถมยังได้ผักที่ปลอดสารไว้รับประทานอีกด้วย หากคุณมีพื้นที่น้อยแต่ต้องการปลูกผักกินเอง หรืออยากใช้พื้นที่ว่างให้เป็นประโยชน์ ลองมาดูไอเดียสร้างแปลงผักจากวัสดุเหลือใช้ที่หาได้รอบบ้านกันค่ะ นอกจากจะช่วยลดขยะ ยังสามารถเปลี่ยนพื้นที่เล็กๆ ให้กลายเป็นแปลงผักที่สร้างรายได้เสริมได้อีกด้วย วันนี้เทคโนโลยีชาวบ้านรวม 4 สาวเกษตรกรรุ่นใหม่ ที่ครีเอทแปลงผักของตัวเอง ใช้วัสดุที่มีอยู่ให้เกิดประโยชน์ “กล่องโฟมเก่า, เศษไม้เก่า, เข่ง” นำมาต่อยอดสร้างมูลค่าเพิ่มได้ ทำเงินต่อเดือนหลักหมื่น หลักแสน เป็นรายได้เสริม บางคนทำจนเป็นรายได้หลักที่ทำยอดแซงเงินเดือนประจำ แต่ทุกคนล้วนเริ่มต้นมาจากสิ่งที่ชอบ สิ่งที่รัก จนประสบความสำเร็จมาจนถึงทุกวันนี้ ปลูกผักจากเศษไม้ อดีตพนักงานแบงก์เริ่มต้นจากความชอบปลูกต้นไม้ ปลูกผัก บนพื้นที่หลังบ้าน จากพื้นที่เล็กๆ เรียนรู้ศึกษาจากโลกออนไลน์ สู่แปลงผักมินิมอล ที่หลายๆ คนต้องเคยเห็นบนโลกออนไลน์ เรียกได้ว่าเป็นแปลง
“ตะไคร้” หนึ่งในพืชสวนครัวที่มักจะต้องมีปลูกกันทุกบ้าน ตะไคร้ จัดเป็นพืชสมุนไพรที่มีคุณสมบัติลดอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ แน่นจุกเสียด ลดระดับคลอเลสเตอรอล ฯลฯ ตะไคร้นำไปเป็นส่วนประกอบของอาหารนานาชนิด ทั้งพวกต้มยำ ยำ แกง เป็นส่วนผสมในน้ำพริกหรือพริกแกงต่างๆ ปัจจุบัน การบริโภคหรือการนำตะไคร้ไปใช้หลากหลายขึ้น ทั้งธุรกิจสปา มีการนำไปทำลูกประคบ ผลิตชาจากต้นและใบตะไคร้ สกัดน้ำมันหอมระเหย ฯลฯ นอกจากนั้น ยังมีตลาดรับซื้อจากโรงงานอุตสาหกรรมพริกแกง น้ำพริก ตั้งแต่อุตสาหกรรมในครัวเรือนถึงโรงงานขนาดใหญ่ ปริมาณของการใช้ตะไคร้จึงเกิดความต้องการอย่างต่อเนื่อง อาชีพการปลูกตะไคร้จึงมีการขยายพื้นที่ปลูกมากขึ้นตามความต้องการของตลาด คุณกุหลาบ ทรายแก้ว อยู่บ้านเลขที่ 10 หมู่ที่ 9 ตำบลเทพนคร อำเภอเมือง จังหวัดกำแพงเพชร เป็นเกษตรกรอีกรายหนึ่งที่ปลูกตะไคร้มานานกว่า 10 ปี ในพื้นที่กว่า 4 ไร่ ปลูกตะไคร้ เป็นพืชแซมทำรายได้ คุณกุหลาบ เล่าว่า การปลูกตะไคร้ของที่นี่ จะปลูก “ตะไคร้หยวก” คือลำต้นอวบอ้วน เนื้อมาก มีกลิ่นฉุนพอประมาณ ผลผลิตต่อไร่สูง ประมาณ 4-5 ตัน ใช้เวลาปลูกจนเก็บเกี่ยวได้ ประมาณ 7 เดือน และโดยพื้นที่แถบนี
ส้มเช้ง หรือ ส้มตรา เป็นพืชทำเงินที่น่าสนใจอย่างหนึ่งสำหรับคนที่อยากจะเริ่มต้นการทำเกษตร ปลูกง่าย ใช้เวลาไม่นาน ไม่เปลืองแรงงาน ดูแลจัดการได้ง่าย สามารถปลูกได้ทั่วไปในหลายจังหวัด เช่น ลพบุรี กาญจนบุรี ฯลฯ ส้มเช้ง จัดอยู่ในกลุ่มผลไม้มงคล นิยมใช้ไหว้เทพเจ้าและบรรพบุรุษในช่วงเทศกาลสำคัญอย่างเช่น เทศกาลสารทจีน เทศกาลไหว้พระจันทร์ ส้มเช้ง เป็นผลไม้รสอร่อย ถูกใจผู้บริโภคทั่วไป เนื่องจากมีรสชาติหวาน ฉ่ำน้ำ ดูแลจัดการง่ายเพราะมีเปลือกหนา ผิวขรุขระ ผลกลม เมื่อผลอ่อนเปลือกจะมีสีเขียวเข้ม พอสุกเปลือกจะมีสีเขียวอ่อนอมเหลือง ถึงแม้ส้มเช้งจะเป็นผลไม้ที่มีรสชาติดี แต่ปัจจุบัน พื้นที่การปลูกส้มเช้งลดน้อยถอยลง หากใครสนใจปลูกส้มเช้ง คุณฉัตรชัย จันทนะโสด เกษตรกรผู้ปลูกส้มเช้ง ในตำบลประสาทสิทธิ์ อำเภอดำเนินสะดวก จังหวัดราชบุรี มีคำแนะนำเรื่องการปลูกส้มเช้ง ดังนี้ การปลูก โดยทั่วไป ส้มเช้ง มี 2 ลักษณะ คือ ส้มเช้งพันธุ์ใบใหญ่ กับใบเล็ก คุณฉัตรชัยปลูกพันธุ์ใบเล็ก มีการขยายพันธุ์โดยการตอนกิ่ง คล้ายๆ กับการปลูกมะนาว พื้นที่ในการปลูกระยะห่างระหว่างต้นกับแถว ประมาณ 8 ศอก หลังปลูกประมาณ 3 ปีก็เก
