พืชทำเงิน
สวัสดีครับ สวัสดีผู้อ่านทุกท่าน พบกันเป็นประจำในคอลัมน์ “คิดใหญ่แบบรายย่อย The challenge of small scale farmers” กับผม ธนากร เที่ยงน้อย ในทางวิชาการเขาบอกว่า คนเจนเอ็กซ์ (Gen X) อย่างผมมีลักษณะนิสัยชอบอะไรง่ายๆ ไม่เป็นทางการ มีแนวคิดสร้างความสมดุลในเรื่องงานและครอบครัว คือไม่บ้างาน ไม่ทุ่มเท ทำทุกอย่างได้เพียงลำพัง ไม่พึ่งพาใคร เป็นตัวของตัวเองสูง ไม่เชื่อเรื่องศาสนา และไม่ยึดธรรมเนียมประเพณี แต่คนรุ่นใหม่ คนเจนวาย (Gen Y) ต้องการสร้างสมดุลเวลาให้กับตัวเอง เช่น หลังเลิกงานมักไปทำกิจกรรมให้ความสุขกับตัวเอง คนกลุ่มนี้มีความสามารถ ชอบงานด้านไอที ใช้ความคิดสร้างสรรค์ทำสิ่งใหม่ๆ สามารถทำอะไรหลายอย่างได้ในเวลาเดียวกัน ใช้เครื่องมือสื่อสารได้อย่างคล่องแคล่ว มีความคิดเป็นของตนเองและเป็นคนที่มีความคิดสร้างสรรค์ ชอบความท้าทาย มุ่งมั่นต่อความสำเร็จ ความก้าวหน้าในอาชีพ รวมทั้งแสวงหาโอกาสใหม่ๆ ในการทำงาน ฉบับนี้ผมจึงพาท่านมานครสวรรค์ เพื่อพบ พูดคุยกับเกษตรกรเจนวายว่าเขาคิดอย่างไรจึงเลือกที่จะหันหลังให้กับงานประจำแล้วกลับมาบ้านเพื่อทำการเกษตร ไปติดตามแนวคิดและวิธีปฏิบัติของเขากันเลยครับ จบเกษตรและปร
ปรับเปลี่ยนแนวคิดการทำเกษตรแบบทำไร่เชิงเดี่ยวที่เต็มไปด้วยการใช้สารเคมี สู่การปลูกฟักทองเกษตรอินทรีย์ ยกระดับวิถีชีวิตที่ดีขึ้น แปรรูปผลผลิตทุกส่วนของฟักทองขายส่งท็อปส์ ซูเปอร์มาร์เก็ต ส่วนหนึ่งในโมเดิร์นเทรด คุณฑิฆัมพร กองสอน หรือ แม่กำนัน ประธานวิสาหกิจชุมชนเกษตรอินทรีย์ ตำบลบัวใหญ่ และเป็นผู้จัดการเครือข่ายวิสาหกิจชุมชนเกษตรอินทรีย์น่าน ผู้ปลูกฟักทองมานานกว่า 8 ปี เล่าว่า จุดเริ่มต้นเกษตรกรอำเภอบัวใหญ่ ประสบปัญหาเรื่องที่ดินทำกินภูเขาหัวโล้น มีการใช้สารเคมีในการทำเกษตรส่งผลกระทบต่อสุขภาพ และมีปัญหาหนี้สิน จากปัญหาต่างๆ จึงได้ปรับเปลี่ยนวิถีการทำเกษตรจากการทำไร่เชิงเดี่ยวสู่การทำเกษตรอินทรีย์ ภายใต้โครงการ “1 ไร่เกษตรอินทรีย์บัวใหญ่” แนวคิดหันมาทำเกษตรอินทรีย์ในชุมชน เดิมจังหวัดน่านถือว่าเป็นจังหวัดที่เพาะปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์มากที่สุดในโซนภาคเหนือ มีพื้นที่การเพาะปลูกมากกว่า 1 ล้านไร่ เนื่องจากพื้นที่ส่วนใหญ่มีสภาพสูง อยู่บนดอย ไม่มีแหล่งน้ำในการทำเกษตร จึงเหมาะกับการเพาะปลูกข้าวโพดที่เป็นพืชทนแล้ง แต่การปลูกข้าวโพดมาหลายปี เกิดการสะสมของสารเคมีที่ใช้ ทำให้เกิดปัญหาต่างๆ ตามมา ไ
คุณกนกวรรณ มีภู่ หรือ น้องปูเป้ อยู่ที่บ้านโนนคร้อ ตำบลบ้านขาม อำเภอจัตุรัส จังหวัดชัยภูมิ เกษตรกรหน้าใส วัย 20 ปี หันเอาดีด้านงานเกษตร ใช้ธรรมชาติบำบัดในช่วงรักษาอาการภูมิแพ้ จนสามารถพัฒนาฝีมือตนเองไปสู่ขั้นเกษตรกรมืออาชีพ ที่ฝีมือลายมือในการปลูกแตงกวาของเธอไม่เป็นสองรองรุ่นใหญ่แน่นอน ปูเป้ เล่าถึงจุดเริ่มต้นการทำเกษตรว่า ด้วยปัญหาสุขภาพของตน ทำให้ต้องหยุดพักการเรียนไว้ชั่วคราว เพื่อมารักษาตัวให้แข็งแรงก่อน ซึ่งในขณะที่อยู่บ้านก็ได้ช่วยงานเกษตรของพ่อกับแม่ พร้อมกับการได้ซึมซับประสบการณ์ด้านงานเกษตรต่างๆ กลายเป็นความชอบ และอยากที่จะทดลองทำเองในแบบที่ต้องการคือ การปลูกพืชผสมผสาน เพื่อสร้างความมั่นคงทางอาหาร และเพื่อเปลี่ยนวิถีการทำเกษตรแบบเดิมๆ จากที่สมัยรุ่นพ่อกับแม่ปลูกพืชเชิงเดี่ยว มีรายได้มั่นคง ให้กลับมามั่นคงอีกครั้ง “ด้วยพื้นฐานเดิมพ่อกับแม่ทำนา ทำไร่มันสำปะหลัง ในแต่ละปีก็มักจะประสบปัญหารายได้ไม่พอใช้ เพราะข้าวและมันสำปะหลังเป็นพืชที่สร้างรายได้เพียงปีละครั้ง และในบางปีก็ถูกซ้ำเติมด้วยราคาผลผลิตที่ตกต่ำ หนูเลยอยากที่จะเปลี่ยนวิถีชีวิตแบบเดิมๆ ของพ่อแม่ ด้วยการลดพื้นที่ปลูกข้าว แ
ตลาดไผ่บงหวาน โดยเฉพาะ ไผ่บงหวานเพชรน้ำผึ้ง มีจุดเด่นเรื่องรสชาติ หวาน กรอบ หอมกลิ่นน้ำผึ้ง ทานดิบได้ ไม่ต้องต้มแถมนำไปทำอาหารได้หลากหลายเมนู. จึงติดอันดับสินค้าขายดี เป็นที่ต้องการของตลาดตลอดทั้งปี หน่อสดขาย ในฤดู มิ.ย.-ต.ค. ราคา 40 บาท/กก.หากเป็นผลผลิตนอกฤดู ช่วงเดือน ม.ค.-พ.ค. ราคาก็ขยับขึ้นไปแตะกก.ละ 60 บาท ทำให้เกษตรกรนิยมไผ่พันธุ์นี้กันอย่างแพร่หลาย ที่สำคัญ เป็นสายพันธุ์ไผ่ที่ โตไว ทนแล้งได้ดี ดังนั้นเกษตรกรมีโอกาสสร้างรายได้ด้วยการขายต้นพันธุ์ แบบขุดเหง้าใส่ถุงดำพร้อมปลูก ราคา ขายต้นพันธุ์ตั้งแต่ 30-100 บาท/ต้น ปลูกไผ่อิงธรรมชาติ คุณเบิร์ด หรือ คุณคมศักดิ์ ไชยวัง ทิ้งงานประจำที่มั่นคงจากกรุงเทพฯ กลับมาทำงานเกษตรที่ตนเองรัก ที่บ้านเกิด อำเภองาว จังหวัดลำปาง คุณเบิร์ดตัดสินใจทำเกษตรโดยยึดหลัก “ป่า 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่าง” ตามแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ 9 คือการฟื้นฟูธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เพราะอยากทำสวนเกษตรที่เน้นอนุรักษ์และอิงธรรมชาติ เพื่อรักษาธรรมชาติที
การทำเกษตรในพื้นที่น้อยปัจจุบันกำลังได้รับนิยมมากขึ้น เพราะนอกจากจะควบคุมในเรื่องคุณภาพของผลผลิตได้แล้ว ยังทำให้สามารถจำหน่ายได้ราคาสูงตามไปด้วย ซึ่งการทำเกษตรในลักษณะนี้สามารถทำได้หลากหลาย ตั้งแต่ในเรื่องของการปลูกพืชไปจนถึงการเพาะเห็ดที่เน้นคุณภาพมากกว่าปริมาณ อย่างเช่น เห็ดมิลกี้ เห็ดที่มีขนาดใหญ่เป็นสายพันธุ์มาจากประเทศอินเดีย มีลักษณะดอกใหญ่และเนื้อของเห็ดมีเนื้อที่แน่น เมื่อนำมาประกอบอาหารได้รสชาติที่ดี มีความอร่อยให้เนื้อสัมผัสคล้ายกับเนื้อสัตว์ ซึ่งผู้ที่ไม่ชื่นชอบการกินเห็ดสามารถกินได้ นอกจากนี้ เห็ดมิลกี้ยังอุดมไปด้วยสารอาหารที่มีเส้นใยและไฟเบอร์สูง คุณนัท-กิตติพงศ์ กีรติเตชะนันท์ (Mushroom man) เล็งเห็นช่องทางการสร้างรายได้จากการเพาะเห็ดมิลกี้ จึงใช้พื้นที่ภายในบ้านขนาด 6×4 เมตร มาเพาะเห็ดมิลกี้ที่ได้คุณภาพ ส่งขายให้กับร้านอาหารที่นำไปทำเมนูต่างๆ ได้ในราคาสูง วิศวกรผู้สนใจงานเกษตร คือการเพาะเลี้ยง “เห็ดมิลกี้” คุณนัท เล่าว่า เดิมทีเป็นวิศวกรประจำอยู่ที่โรงงาน ต่อมาเริ่มรู้สึกว่าอยากค้นหาตัวเองมากขึ้น จึงทำให้อยากเปลี่ยนวิถีการทำงานมาสู่ความยั่งยืน และสามารถมีความสุขอยู่
“ขยะ” ยังคงเป็นวาระแห่งชาติ และเป็นเรื่องที่ต้องอาศัยความร่วมมือในการจัดการจากทุกภาคส่วน ขยะที่เกิดขึ้นมีองค์ประกอบหลักที่สำคัญคือ ขยะอินทรีย์ ซึ่งมีมากกว่าร้อยละ 60 ของขยะทั้งหมด ขยะอินทรีย์ เช่น เศษผัก เปลือกผลไม้ เศษอาหาร ใบไม้ เศษเนื้อสัตว์ เป็นขยะที่สามารถย่อยสลายได้เอง แต่ต้องใช้เวลาและต้อง มีวิธีจัดการที่เหมาะสม ขยะอินทรีย์ส่วนใหญ่เกิดขึ้นจากครัวเรือน ซึ่งถ้าแต่ละครัวเรือนมีการจัดการขยะอินทรีย์ที่ดีจะสามารถช่วยลดปริมาณขยะได้มากกว่าครึ่งทีเดียว ปัจจุบัน หน่วยงานภาครัฐ เอกชน ชุมชนและกลุ่มองค์กรต่างๆ ได้พยายามส่งเสริมการกำจัดขยะอินทรีย์หลากหลายรูปแบบ เช่น หมักทำปุ๋ย เลี้ยงสัตว์ เลี้ยงไส้เดือน ทำน้ำหมักชีวภาพ เป็นต้น คีย์โฮล คือ เทคนิคการปลูกผักปลอดสารพิษวิธีหนึ่ง โดยการทำแปลงผักแบบผสมผสานที่ปลูกผักกับทำที่หมักปุ๋ยไว้ด้วยกัน และด้วยหน้าตาของแปลงที่เหมือนกับรูกุญแจเลยทำให้ถูกเรียกว่า Keyhole garden ซึ่งการปลูกผักในรูปแบบนี้เป็นที่นิยมมากในทวีปแอฟริกาที่มีภูมิประเทศแห้งแล้งและขาดแคลนอาหาร เนื่องจากการทำ Keyhole garden ช่วยทำให้มีผักปลอดสารพิษไว้ปรุงอาหารได้ตลอดทั้งปีเลยทีเดียว ส่ว
หากพูดถึงเรื่อง “ข้าว” หลายคนคงคุ้นเคยกันเป็นอย่างดี เพราะเป็นอาหารหลักที่กินกันมาตั้งแต่เกิด แต่จะมีใครรู้บ้างว่าจริงๆ แล้วข้าวมีมากมายหลายสายพันธุ์ นับแค่เฉพาะในประเทศไทยก็มีมากกว่า 20,000 สายพันธุ์เข้าไปแล้ว แต่ทำไมคนไทยถึงได้กินและรู้จักข้าวเพียงไม่กี่สายพันธุ์ และหลายคนมองข้ามความมหัศจรรย์ของข้าวไป บ้างก็เป็นเพราะความเคยชิน บ้างก็เป็นเพราะไม่ทราบจริงๆ ว่า “ข้าว” ยังมีเรื่องมหัศจรรย์ให้เราค้นหาอีกมากมาย ซึ่งเมื่อไม่มีกี่วันมานี้เทคโนโลยีชาวบ้านได้มีโอกาสได้สัมภาษณ์ คุณนพ ธรรมวานิช นักออกแบบผู้คิดค้นโมเดลชิมข้าว โดยคำถามที่เรายิงไปคำถามแรกคือ จากที่ทำงานสายดีไซน์ ทำแอนิเมชันเป็นหลัก แล้วมาเข้าสู่วงการข้าวได้ยังไง? ทางอาจารย์นพ ตอบกลับมาว่า คำถามนี้เป็นคำถามที่คลาสสิกมาก แต่ก็เชื่อว่าต้องเป็นคำถามที่หลายคนอยากรู้มากๆ เพราะไม่งั้นทุกคนคงไม่รวมใจกันถามคำถามนี้มา “จริงๆ ต้องบอกว่างานหลักที่ผมทำ ผมทำงานด้านดีไซน์ ในหลายมีเดีย ทำทั้งออนไลน์ แอนิเมชัน วิชวลเอฟเฟกต์ และงานด้านคอนเทนต์ พอดีมีจังหวะหนึ่งที่เพื่อนของผมได้ไปทำงานด้านวิดีโอและการสื่อสารให้กับโครงการชื่อ Thailand Gastronomy Touri
สมุนไพรต่างประเทศ ไม่ว่าจะใช้เป็นสมุนไพรรักษาโรค หรือจะนำมาประกอบอาหารก็ล้วนแล้วแต่มีประโยชน์ และมีอยู่มากมายใกล้ตัวมากกว่าที่เราคิด หลายชนิดถูกนำมาเป็นส่วนประกอบในเมนูโปรดของเรา หลายชนิดมีสรรพคุณทางยามากมายและหลากหลายไม่แพ้สมุนไพรไทย แต่หลายคนอาจจะยังไม่รู้จักว่า สมุนไพรต่างประเทศ และสามารถปลูกในเมืองไทยได้ดี มีอะไรบ้าง ปลูก สมุนไพรต่างประเทศ ในเมืองไทยได้จริงหรือไม่ หลายคนอาจคิดว่า สมุนไพรต่างประเทศนั้นปลูกยาก เพราะต้องปลูกในสถานที่ที่มีอากาศหนาวเย็นและต้องการการดูแลเป็นพิเศษ แต่ความจริงแล้วเราสามารถปลูกสมุนไพรเหล่านี้ในเมืองไทยได้ เพราะวิธีปลูกและขยายพันธุ์ส่วนใหญ่จะคล้ายกันกับสมุนไพรไทยทั่วไปคือ สามารถขยายพันธุ์ได้ด้วยการเพาะเมล็ดและการปักชำ ส่วนการดูแลรักษาอาจแตกต่างกันบ้างตามลักษณะของพืชแต่ละชนิด บางชนิดต้องการแสงแดดมาก บางชนิดชอบน้ำมาก หรือบางชนิดชอบอยู่ในอุณหภูมิต่ำ การปลูกสมุนไพรจึงเป็นอีกทางเลือกที่น่าสนใจสำหรับคนรักการปลูกต้นไม้ที่อยากลองปลูกอะไรแปลกใหม่ดูบ้าง สมุนไพรต่างประเทศ อีกหนึ่งทางเลือกของการจัดสวน สมุนไพรรักษาโรค นอกจากจะสามารถปลูกไว้เพื่อใช้ประกอบอาหารเพื่อสุขภาพได
เมื่อพูดถึง “หอยทาก” หลายคนอาจนึกถึงศัตรูพืชที่สร้างความเสียหายให้กับพืชผลทางการเกษตร หรือเป็นสัตว์หน้าตาแปลกประหลาดที่ไม่น่าเข้าใกล้ แต่ใครจะคิดว่าหอยทากจะกลายเป็นสัตว์เศรษฐกิจที่มีมูลค่าสูงในอุตสาหกรรมเครื่องสำอาง และสามารถเปลี่ยนภาพลักษณ์ของมันให้กลายเป็นจุดขายด้านการท่องเที่ยวเชิงเกษตรอินทรีย์ได้อย่างน่าทึ่ง คุณกฤตพง ภัทรธุวานัน กรรมการบริหารบริษัท เอเดนอินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด ผู้มีประสบการณ์ด้านการผลิตและส่งออกอาหารอินทรีย์มายาวนานกว่า 27 ปี ได้ริเริ่มโครงการ “เอเดนฟาร์ม” ขึ้นด้วยแนวคิดในการสร้างสถานที่ท่องเที่ยวเชิงเกษตรอินทรีย์ให้กับประชาชนในพื้นที่ภาคกลาง พร้อมทั้งตั้งเป้าเพื่อแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมและภัยคุกคามทางการเกษตร โดยเฉพาะการระบาดของหอยทากยักษ์แอฟริกา ซึ่งกำลังสร้างความเสียหายต่อพืชผลและระบบนิเวศทั่วโลกอย่างต่อเนื่อง ซึ่งหอยทากสายพันธุ์นี้มีต้นกำเนิดมาจากประเทศกานา และได้แพร่กระจายอย่างรวดเร็วในหลายภูมิภาค เอเดนฟาร์มจึงมองเห็นโอกาสในการจัดการปัญหานี้อย่างสร้างสรรค์ ด้วยการนำหอยทากมาเลี้ยงอย่างเป็นระบบ พร้อมทั้งขยายเครือข่ายฟาร์มออกไปในพื้นที่เขาใหญ่ จังหวัดนครนายก ปัจจุบ
สตรอเบอร์รี่ ผลสีแดงสดรสชาติเปรี้ยวหวาน เนื้อแน่น อร่อย มีกลิ่นหอมน่ารับประทาน เป็นหนึ่งในผลไม้ยอดนิยมของคนไทย จัดเป็นพืชเศรษฐกิจชนิดใหม่ ที่น่าสนใจลงทุน สตรอเบอร์รี่สามารถให้ผลผลิตได้ในระหว่างเดือนธันวาคมถึงเดือนมีนาคมรวมพื้นที่การผลิตทั้งประเทศมากกว่า 3,000 ไร่ต่อปี สตรอเบอร์รี่ ให้ผลผลิตสูง สร้างรายได้ดี เป็นที่ต้องการของตลาดอย่างมาก ทั้งการบริโภคผลสด และใช้ในเชิงอุตสาหกรรมแปรรูป ปัจจุบัน ประเทศไทยสามารถปลูกสตรอเบอร์รี่ได้ในพื้นที่ราบและบนที่สูง ทางภาคเหนือ และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เช่น เชียงใหม่ เชียงราย อำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์ อำเภอภูเรือ จังหวัดเลย เทือกเขาในอำเภอทองผาภูมิและอำเภอสังขละ จังหวัดกาญจนบุรี ฯลฯ บนพื้นที่สูงของประเทศไทยซึ่งมีสภาพอากาศหนาวเย็นพอเหมาะตลอดทั้งปี มีศักยภาพสูงมากสำหรับการผลิตสตรอเบอร์รี่ ให้ผลออกนอกฤดูกาลได้ มูลนิธิโครงการหลวง ได้ส่งเสริมให้ ชาวไทยภูเขาปลูกสตรอเบอร์รี่ เป็นพืชทางเลือก สร้างอาชีพและรายได้ให้ดีขึ้นมาอย่างต่อเนื่อง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ได้รับทุนวิจัยในการศึกษาพัฒนาการปลูกสตรอเบอร์รี่ โดยนำสตรอเบอร์รี่พันธุ์ต่าง ๆ เข้ามามากมาย เพื
