กรณีศึกษา Subway ประเทศไทย : หรือถึงเวลา “หมดยุค” แฟรนไชส์ตะวันตก
ต้องยอมรับนะครับว่า แบรนด์ Subway ถือเป็นร้านฟาสต์ฟู้ดระดับโลก ทั้งในแง่ของจำนวนสาขาที่มีมากกว่า 3 หมื่นสาขาทั่วโลก ในแง่ของยอดขาย รวมไปถึงในแง่ของมูลค่าแบรนด์ที่ติด Top 5 ในทุกๆ มิติ
และก็หลีกเลี่ยงไม่ได้ สำหรับประเทศไทยที่จะมีแบรนด์ Subway เข้ามาให้บริการคนไทย ที่สามารถรับวัฒนธรรมการบริโภคจากทั่วโลกด้วยความเป็นมิตร ด้วยเหตุนี้ประกอบกับการทำธุรกิจในประเทศไทยที่ธุรกิจแฟรนไชส์จากต่างประเทศสามารถเข้ามาขยายธุรกิจได้อย่างเสรี
Subway จึงเริ่มเข้ามาเปิดสาขาในประเทศไทยด้วยระบบแฟรนไชส์มาตั้งแต่ปี 2003 โดยการเข้ามาด้วยระบบแฟรนไชส์ของ Subway จากสหรัฐอเมริกา เป็นการขายตรงไปถึงผู้ที่จะลงทุนโดยตรงด้วยระบบ แฟรนไชส์แบบ Single-unit หรือ Multi-unit Franchise โดยที่ไม่มี Master Franchise ในประเทศไทย หรือพูดง่ายๆ ก็คือขายแฟรนไชส์เป็นรายๆ ตรงโดยไม่ผ่านใครทั้งสิ้น
ซึ่งการขายแฟรนไชส์ด้วยระบบดังกล่าวเติบโตมาเรื่อยๆ จนเป็นหลักร้อยสาขา แต่มีการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ ด้วยการปรับระบบแฟรนไชส์ในประเทศไทยจากเดิม มาเป็นการให้สิทธิ์ Master Franchise กับบริษัท About Passion ประมาณ 2-3 ปีที่ผ่านมา
และได้มีการเปลี่ยนมือจากบริษัท About Passion มาเป็นบริษัท Go Luck ซึ่งเป็นบริษัทลูกในเครือธุรกิจน้ำมันรายใหญ่อย่าง PT ที่ต้องการจะมีธุรกิจร้านอาหารเครื่องดื่มและค้าปลีกที่มีร้านกาแฟพันธุ์ไทย และ Max mart อยู่ในมือก่อนหน้านี้เป็นทุนเดิม
หลังจากได้รับให้เป็น Master Franchise เพียง 5-6 เดือน ก็มีประกาศออกมาจาก Subway ผ่านเพจ Subway ในประเทศไทยว่า ปัจจุบันมีร้าน “Subway เถื่อน” ในประเทศไทยมากกว่าร้อยสาขา ซึ่งเป็นร้านอดีตแฟรนไชส์ Subway ที่เคยได้รับสิทธิ์อย่างถูกต้องทั้งสิ้น
จากข้อมูลข้างต้น ถ้ามองในฐานะผู้บริโภค คงไม่ทราบหรอกครับว่าเกมธุรกิจแฟรนไชส์ที่ Subway เดินในประเทศไทยเป็นอย่างไร แต่ถ้ามองในแง่ของผู้คร่ำหวอดธุรกิจแฟรนไชส์ในประเทศไทย พอมองออกว่า Subway ที่ขายแฟรนไชส์ตลอดระยะเวลาประมาณ 20 ปีนั้น เป็นการสะสมปัญหาความขัดแย้งระหว่าง Franchisor กับ Franchisee มาโดยตลอด
กระทั่งทาง Subway แก้ปัญหาด้วยการหา Master Franchise ในประเทศไทย ซึ่งรายแรกเป็น บริษัท About Passion และส่งต่อ Master Franchise ให้กับ บริษัท Go Luck ซึ่งต้องถือว่าเป็นการส่งต่อปัญหาที่สะสมมากว่า 20 ปีให้กับ Master Franchise รายใหม่
แต่ถ้าถามว่าปัญหาระหว่าง Franchisee กับ Franchisor เป็นปัญหาอะไรบ้าง ถ้าให้เดา คงเป็นปัญหาทั่วไปสำหรับคนทำธุรกิจแฟรนไชส์ ได้แก่ เจ้าของแฟรนไชส์ หรือ Franchisor มองว่า Franchisee ไม่ทำตามกฎเกณฑ์ที่ตนตั้งไว้และส่งผลให้ คุณภาพ บริการ และความสะอาดของร้านไม่เป็นไปตามที่ตนกำหนด
ส่วนผู้ซื้อแฟรนไชส์ในประเทศไทย หรือ Franchisee ที่มีปัญหา ก็มักเป็นปัญหาทั่วไปของระบบแฟรนไชส์ คือยอดขายไม่เป็นไปตามที่คาดไว้ทำให้ผลประกอบการไม่ดี การสนับสนุนของ Franchisor ในประเทศไทยไม่ใกล้ชิดและดีพอ การเก็บค่าธรรมเนียมอาจจะไม่เป็นธรรมสำหรับรายที่ผลประกอบการไม่ดี
หรือปัญหาเล็กๆ ที่มองแล้วถือว่าสำคัญ คือการพัฒนาเมนูใหม่ๆ ให้เหมาะกับคนไทย ซึ่งแบรนด์ใหญ่ อย่าง McDonald หรือ KFC ต่างมีการออกเมนูให้เข้ากับคนไทยตลอดเวลา
จากกรณีศึกษาดังกล่าว สำหรับผู้ประกอบการธุรกิจแฟรนไชส์ ควรจะศึกษาไว้ เพราะถือเป็นประเด็นในเรื่องของธุรกิจแฟรนไชส์ระดับโลกที่เข้ามาขยายธุรกิจแฟรนไชส์ในประเทศไทย
ในอดีตในประเทศเรา เคยมีปัญหาแฟรนไชส์ที่มีการนำไปเป็นกรณีศึกษาในมหาวิทยาลัยระดับโลกมาแล้ว แต่คนไทยเองไม่นำมาศึกษาให้ถ่องแท้ อย่าง กรณีศึกษาธุรกิจแฟรนไชส์ระหว่าง Pizza Hut กับ Minor Group ประเทศไทย
ดังนั้น ผู้เขียนอยากจะนำกรณีของ Subway มาศึกษาทั้งในแง่ของผู้ที่กำลังจะขายแฟรนไชส์ และผู้ที่กำลังจะซื้อแฟรนไชส์ อยากให้มองในเรื่องของความสัมพันธ์ระหว่าง Franchisor กับ Franchisee ถือเป็นเรื่องสำคัญ
เพราะถ้าซื้อขายแฟรนไชส์กัน โดยไม่สร้างความสัมพันธ์กันอย่างใกล้ชิดและสะสมปัญหาโดยไม่แก้ไขหรือเจรจาพูดคุยกัน ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญในธุรกิจแฟรนไชส์ ที่ต่างฝ่ายต่างต้องเข้าใจหรือสามารถบริหารความคาดหวังระหว่างกันได้ดี ทุกสิ่งทุกอย่างก็สามารถแก้ไขได้โดยไม่มีคำว่า “สาขาจริง” หรือ “สาขาเถื่อน”
และเมื่อมีสาขามากพอ และเป็นสาขาที่มีมาตรฐานตามที่ Franchisor ต้องการ ผลประโยชน์ทั้งหมดก็จะเกิดขึ้นกับประเทศไทย เนื่องจากธุรกิจแฟรนไชส์เป็นธุรกิจ B to B to C คือ เป็นระบบ 3 ประโยชน์
คือผู้ที่ได้ประโยชน์อันดับแรก คือผู้บริโภค ไม่ว่าจะไปใช้บริการร้านของ Franchisee รายไหนก็ตามต้องได้รับสินค้าและบริการที่ดีเหมือนกันหมด
เมื่อเป็นอย่างนั้นแล้วประโยชน์ที่ 2 ก็จะเกิดขึ้นกับธุรกิจของ Franchisee เอง และสุดท้ายประโยชน์ก็จะเกิดกับ Franchisor เป็นประโยชน์สุดท้าย
และถ้าประโยชน์ทั้งสามเกิดขึ้นได้ ระบบนิเวศของธุรกิจแฟรนไชส์ก็จะเกิดขึ้นได้อย่างมั่นคงและแข็งแรงอยู่คู่กับสังคมไทยได้ยาวนาน
ลูกค้ายังเต็มร้าน แต่สั่งของหวานน้อยลง โต๊ะยังแน่น แต่ใช้เวลานานขึ้นก่อนตัดสินใจ บางโต๊ะถามหาเซ็ตที่คุ้มกว่า บางโต๊ะเปิดมือถือเทียบราคา หรือเลือกใช้สิทธิประโยชน์จากบัตรเครดิตอย่างคุ้มค่า สิ่งที่เคยเป็น “การสั่งแบบไม่ต้องคิด” วันนี้กลายเป็น “การตัดสินใจที่ต้องคิดมากขึ้น” สำหรับคนทั่วไป เพราะคาดหวังว่าทุกบาทที่จ่าย ไม่ว่าจะผ่านเงินสดหรือบัตรเครดิค ต้อง “คุ้มจริง” นี่อาจเป็นเพียงพฤติกรรมเล็กๆ ระหว่างมื้ออาหาร แต่สำหรับผู้ประกอบการร้านอาหาร นี่คือสัญญาณเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นจริงทุกวันหน้าร้าน เพราะร้านอาหารคือหนึ่งในธุรกิจแรกๆ ที่มองเห็นกำลังซื้อผ่านบิลอาหาร คือมุมมองของ “คุณจีรภัทร ศรีทองคำ” ผู้ก่อตั้ง “พาสต้า อาม่า” จากอดีตสายงาน HR สู่ธุรกิจร้านอาหารหลายแบรนด์ ทั้ง พาสต้า อาม่า, ปูนแดง แกงร้อน และ KARAMIZU ที่เติบโตจนมีมูลค่ารวมเกือบ 400 ล้านบาท ภายในเวลาเพียง 5–6 ปี เบื้องหลังความสำเร็จนี้ไม่ได้เกิดจากแค่เมนูฮิต แต่เกิดจากการอ่านลูกค้าให้ทัน บริหารต้นทุนอย่างแม่นยำ สร้างทีมให้แข็งแรง และวาง “ระบบหลังบ้าน” ให้พร้อมรองรับการเติบโต รวมถึงการเลือกพาร์ทเนอร์ด้านการชำระเงินอย่างเคทีซี ที่ช่วยใ
กระแสอาหารไทยโบราณยังแรงต่อเนื่อง โดยเฉพาะเมนูประจำฤดูร้อนอย่าง “ข้าวแช่นารา” ของ NARA Thai Cuisine ที่สร้างยอดขายกว่า 10,000 เซ็ต ภายในระยะเวลาเพียง 2 เดือน กลายเป็นเมนูอันดับหนึ่งของร้านในช่วงซัมเมอร์ที่ผ่านมา ภายใต้แคมเปญ “สำรับไทย..ไว้ใจนารา” หรือ TASTE NARA – TASTE OF THAILAND ตอกย้ำจุดยืนการยกระดับอาหารไทยสู่มาตรฐานสากล ผ่านการนำเสนอสำรับไทยโบราณในรูปแบบร่วมสมัย เบื้องหลังความสำเร็จของ ข้าวแช่นารา โดยปีนี้นาราไทย คูซีน ยังได้นางเอกซุปตาร์อย่าง ใหม่-ดาวิกา โฮร์เน่ เป็นตัวแทนถ่ายทอดเสน่ห์สำรับไทยประจำฤดูกาล ผ่านเมนู ‘ข้าวแช่นารา’ จนสามารถขยายฐานกลุ่มนักชิมสู่คนรุ่นใหม่ได้มากขึ้น ปลุกกระแสความนิยมอาหารไทยโบราณให้กลับมาได้รับความสนใจอีกครั้ง นอกจากกระแสตอบรับจากนักชิมชาวไทยแล้ว ล่าสุดยังได้รับความสนใจจากบุคคลระดับโลก เมื่อ จูเลีย มอร์ลีย์ ประธานและซีอีโอองค์กรมิสเวิลด์ พร้อมด้วย ปิยาภรณ์ แสนโกศิก หรือ แม่ปุ้ย TPN ผู้ถือลิขสิทธิ์เวทีประกวด Miss World Thailand และเวทีนางงามระดับนานาชาติ ร่วมรับประทานอาหารไทย โดยมี คุณยีน-สิริโสภา จุลเสวก ผู้บริหารนารา กรุ๊ป ให้การต้อนรับที่ร้านนาราไท
LINE MAN แพลตฟอร์มฟู้ดเดลิเวอรีอันดับ 1 ของไทย เดินหน้าหนุนผู้ประกอบการร้านอาหารทั่วประเทศผ่านโครงการไทยช่วยไทย พลัส (60/40) ทุ่มงบกว่า 400 ล้านบาท มอบสิทธิประโยชน์รอบด้านทั้งการลดต้นทุน เพิ่มยอดขาย และเสริมสภาพคล่องทางธุรกิจตลอด 4 เดือน ของโครงการ พร้อมประกาศ GP พิเศษ 10% สำหรับร้านอาหารที่สมัครเข้าร่วมโครงการในวันที่ 10 มิถุนายน 2569 และลดค่า GP เหลือ 15% สำหรับร้านอาหารที่สมัครเข้าร่วมโครงการตั้งแต่วันที่ 11 มิถุนายนเป็นต้นไปจนจบโครงการ จากข้อมูลช่วงโครงการคนละครึ่งเฟส 4 และเฟส 5 ในปี 2564–2565 พบว่า ร้านค้ากว่า 65%* ในหมวดฟู้ดเดลิเวอรีที่เข้าร่วมโครงการ เลือกใช้ LINE MAN ซึ่งเป็นสัดส่วนสูงสุดเมื่อเทียบกับแพลตฟอร์มอื่นในตลาด พร้อมสร้างยอดขายจากโครงการ “คนละครึ่ง พลัส” คิดเป็น 63% ของยอดขายรวมในตลาดฟู้ดเดลิเวอรี ตอกย้ำบทบาทของ LINE MAN ในฐานะแพลตฟอร์มสำคัญที่ช่วยเชื่อมต่อร้านค้ากับผู้บริโภคทั่วประเทศ ความสำเร็จดังกล่าวสะท้อนถึงความไว้วางใจที่ร้านค้ามีต่อ LINE MAN ทั้งในด้านฐานผู้ใช้งาน เครื่องมือสนับสนุนการขาย และโซลูชันด้านการตลาดที่ช่วยผลักดันการเติบโตของธุรกิจอย่างต่อเนื่อง โดยข้อ
ในโลกที่ทุกอย่างหมุนเร็วขึ้น “การเล่น” อาจดูเหมือนเป็นเรื่องเล็กๆ ที่หลายคนเผลอมองข้าม แต่สำหรับ LEGO แล้ว การเล่นไม่ใช่แค่กิจกรรมยามว่าง หากคือ “ภาษาสากล (Universal Language)” ที่สามารถสื่อสารผ่านความคิดสร้างสรรค์ จินตนาการ และสร้างประสบการณ์ร่วมที่มีความหมาย พร้อมเชื่อมโยงผู้คนต่างวัยเข้าด้วยกัน วันนี้ LEGO กำลังนิยามคำว่า “การเล่น” ใหม่ ที่จะกลายเป็นส่วนหนึ่งของไลฟ์สไตล์ยุคโมเดิร์นอย่างแท้จริง จากภาพจำเดิมๆ ของการเล่นอาจเคยถูกจำกัดไว้แค่ในโลกของเด็ก แต่ในปัจจุบัน การเล่นได้ก้าวข้ามข้อจำกัดของช่วงวัย ไม่ว่าจะเป็นเด็ก วัยทำงาน หรือแม้แต่ “Kidult” (Kid + Adult) หรือกลุ่มผู้ใหญ่ที่ยังคงหลงใหลในความสนุกแบบเด็กๆ ซึ่งความสนุกของการเล่นได้กลายเป็นหนึ่งในวิธีการแสดงตัวตนของคนรุ่นใหม่ เป็นพื้นที่ให้ความคิดสร้างสรรค์ได้เติบโตอีกครั้ง ทั้งยังเป็นเครื่องมือสำคัญในการพักใจ ช่วยให้เราได้ละสายตาจากสมาร์ทโฟน แล้วกลับมาจดจ่อกับสิ่งที่อยู่ตรงหน้า นอกจากนี้ ยังช่วยสร้างช่วงเวลาคุณภาพผ่านการแชร์จินตนาการ การเรียนรู้และเรื่องราวต่างๆ ร่วมกัน ช่วยเชื่อมโยงความสัมพันธ์ระหว่างวัยในครอบครัว สร้างประสบการณ์ท
